Geologische tijdschaal (3) : Ordovicium

Inmiddels zijn we bij het ordovicium aangekomen. Het grootste deel van de geschiedenis van de aarde zit er dus op, maar we moeten nog wel een heel aantal tijdperken. Het Ordovicium duurde van 488.3 tot ongeveer 443.7 miljoen jaar geleden.

Klimaat & Flora/Fauna

Tijdens het ordovicium was het klimaat over het algemeen warm en tropisch met een hoog zeeniveau. Een uitzondering hier op was een kleine ijstijd aan het einde van het Ordovicium. Het meeste leven speelt zich nog steeds af in het water graptolieten, trilobieten, orthoceren en de eerste kaakloze vissen maken hier de dienst uit. Op het land is echter ook de eerste veranderingen zichtbaar. Zo zijn er namelijk de eerste zeer primitieve land planten en algen te vinden.

Fossielen Webshop 0106 / Orthoceras Gotland

Naamgeving

De Britse geoloog Charles Lapworth was de persoon die in 1887 het ordovicium tot tijdperk benoemde.  In tegenstelling tot wat meestal het geval was, werd dit tijdperk niet naar een plaats genoemd maar naar een Keltische stam de Ordovices. Het cambrium en het siluur waren inmiddels al benoemd door andere, deze ontdekking vulde dus een groot gat in de geologische geschiedenis van de aarde. Toch liet de acceptatie binnen het verenigd koninkrijk even op zich wachten, maar buiten de UK was het al wel in gebruik. De voornaamste gidsfossielen zijn een primitieve groep genaamd Conodonten. (Een uitgestorven groep van marine gewervelde dieren die veel op de huidige lancetvisjes leken). Toch spelen ook de graptolieten hiernaast voor het ordovicium ook een enorme rol als gidsfossiel.

Fossielen Webshop 0052 / Aulocopium aurantium klein

Nederland en het Ordovicium

Er zijn in Nederland zelf geen lagen te vinden uit Ordovicische bodem, maar in onze buurlanden wel, en in die lagen zijn veel marine organismen te vinden. Op die manier zijn we er bijna zeker van dat Nederland tijdens het ordovicium onder water lag. In deze tijd lag de geografische positie van ons land op het zuidelijk halfrond vlak onder de evenaar.

Fossielen Webshop 0061 / Dictyonema Graptoliet

Massa-uitsterving

Aan het einde van het ordovicium kreeg het leven op aarde een grote klap te verduren, een massa extinctie en wel de op één na grootste uit de geschiedenis! In totaal verdween ongeveer 49 % van alle genera. En tussen de slachtoffers zaten onder andere veel Brachiopoden, Bryozoa, Trilobiten, Conodonten en Graptolieten. De voornaamste theorie is een ijstijd die na een lange warme periode veel schade aan kon richten.