Geologische tijdschaal (1) : Precambrium

Deze week begin ik met een serie blogs over de geologische tijdschaal, van af het precambrium tot het holoceen. van de oudste organismen op aarde tot de “relatief” gezien recent uitgestorven megafauna. Ook het opkomen en uitsterven van bepaalde (dier)groepen komt aan bod, net als belangrijke geologische gebeurtenissen. dus ben je benieuwd lees dan snel deel een van het blog Geologische tijdschaal. Het precambrium is de oudste periode,  het is dus ook het moeilijkste om hier degelijke informatie over te vinden. Daarom zal dit blog wat fragmentarisch zijn en zeker geen volledig overzicht.

Datering en het ontstaan van leven

Het precambrium is de langst durende en meest onbekende/oudste geologische periode. De datering van zulke oude lagen word gedaan via de aanwezigheid van zirkoon kristallen, de oudst bekende zirkoon kristallen zijn 4.4 miljard jaar oud. Het eerste leven is waarschijnlijk in het precambrium ontstaan, hieruit kennen we dan ook de oudste levensvormen. Er is nog geen specifieke datering gegeven maar er word geschat dat de aarde zo’n 4.6 miljard jaar oud is. In het westen van Australië zijn fossiele bacteriën gevonden die 3.46 miljard jaar oud zijn.

  Fossielen Webshop 0065 Kineya simulans (Stromatoliet – Australië)

Platentektoniek

Bewijs van platentektoniek in het precambrium is er nauwelijks. Wel word er van uit gegaan dat er over de wereld een aantal kleine protoncontinenten waren aan het eind van het precambrium.

Sneeuwbalaarde

Net na dat het oudste leven was opgestart was het bijna uitgestorven. Er zijn bewijzen gevonden voor een wereldwijde sneeuwbalaarde in het precambrium. Deze geologische gebeurtenis word onderbouwt doordat geologen wereldwijd dropstones (steentjes ingebed in andere gesteenten van een andere plek hebben gevonden) in verschillende precambrische lagen hebben gevonden.

Stromatolieten

Hoewel de oudste bacteriën veelal met zwavel ademde betekende de opkomst van de stromatolieten een grote veranderingen. Deze colonies van cyanobacterieën zijn namelijk de eerste organisme die in staat waren tot fotosynthese. Dit bracht grote veranderingen omdat er nu een aanzienlijke hoeveelheid zuurstof de lucht in weer gepompt. Ook begon de planeet door deze verhoogde concentratie zuurstof behoorlijk te roesten.