Alles over Kwarts of wel SiO2

Na de vorige blog alles over chalcedoon is het nu tijd voor het mineraal kwarts. Want chalcedoon is nu eenmaal een variant van kwarts, SiO2 of Kwarts is een silicium oxide. Dit mineraal ontstaat als er bij een vulkaan een gesmolten silica massa ophoopt en stolt. Het is een zeer belangrijk mineraal in felische stollingsgesteenten. Denk daarbij bijvoorbeeld aan graniet, rhyoliet en granofier. De grotere kristallen ontstaan als water invloed krijgt tijdens de groei van het mineraal. Het mineraal kwarts beslaat +/- 17 % van het aardoppervlak, onder andere in de boven genoemde gesteenten. En ook in zand, grind, massieve vorm enzovoort. Dit mineraal heeft vele polymorfe vormen (het zelfde mineraal met een andere kristalstructuur) dit zijn ;

  • A kwarts (Trigonaal) de meest voorkomende en bekende kwarts ook wel beschouwd als gewoon kwarts.
  • Cristobaliet          (Tetragonaal) een synoniem is A cristobaliet
  • β-Cristobalite      (Isometrisch)
  • Keatiet                  (dit is officieel geen mineraal omdat het alleen synthetisch bekend is)
  • Trydimiet             (Trieklien)
  • Coesiet                  (Monoklien)
  • Stishoviet             (Tetragonaal)
  • Móganite              (Monoklinisch)
  • Seifertite               (Orthonombisch)

Naast Polymorfe vormen zijn er ook macrokristallijne varianten te noemen:

  • Amethist
  • Ametrien
  • Avonturijn
  • Bergkristal
  • Blauwkwarts
  • Citrien
  • ijzer-kwarts
  • Melkkwarts (massieve kwarts)
  • Rookkwarts
  • Morion (Gitzwarte rookkwarts)
  • Kattenoog
  • Tijgeroog
  • Tijgerijzer
  • Valkenoog
  • Praas
  • Prasioliet (groen)
  • Rozenkwarts
  • Rutiel-kwarts (Bergkristal of melkkwarts met insluitingen van rutiel naaldjes)

En om toch maar weer even in herhaling te vallen, er zijn ook cryptokristallijne varianten zoals vorige week genoemd ;

  • Chalcedoon
    Chroom-chalcedoon
    Agaat
    Carneool
  • Chrysopraas
    Heliotroop
    Onyx
  • Sardonyx
  • Vuursteen / Flint / Silex
  • Pietersiet
  • Jaspis (Word nog over getwijfeld)

Microkristallijne varianten

Als afsluiter voor het blog alles over kwarts  of wel SiO2 wil ik nog even inzoomen om enkele microkristallijne varianten te beginnen bij bergkristal en de rest dat volgt van zelf.

Bergkristal

Bergkristal is de naam voor transparante kwarts, het is de meest algemene vorm van kwarts en komt overal ter wereld voor. Het is dan ook al bekend voor de oudheid. In de romeinse tijd echter werd het commercieel toegepast en daarvoor kreeg het de naam – versteend ijs – maar zoals inmiddels wel bekend is het gewoon kwarts SiO2.

Amethist

Amethist is misschien wel het meest bekende mineraal van allemaal, het is de paarse kleurvariant van kwarts. De kleur ontstaat door verontreinigingen van ijzer en titaan in het kristalrooster. Amethist is zo bekend omdat het veel gevonden word en daarnaast is het erg hard. Hierdoor is het gemakkelijk te verwerken in edel en in sierstenen. In mijn blog Alles over kwarts ga ik dieper in op de details.

Citrien

Citrien is een variant van kwarts het vormt zich net als amethist in magmatische gesteenten en hydrothermale vens. Als amethist na zijn vorming wordt blootgesteld aan een temperatuur van 300 tot 400 graden dan krijg je citrien. Omdat dit zo “ betrekkelijk eenvoudig “ in elkaar zit word er nog al eens wat amethist gebrand. Hierdoor krijg je dus onnatuurlijke/nagemaakte citrien, als slechts de helft van een kristal word blootgesteld aan hoge temperaturen dan word ook maar de helft oranje citrien. En de andere helft blijft paars. Dit gebeurd “ in de natuur “ slechts heel zelden, de stenen die dit ondervinden worden ametrien genoemd.

Rozenkwarts

Rozenkwarts is kwarts die vervuild is door titanium en mangaan, deze elementen geven het zijn kleur. De kleur hangt af van hoeveel titanium en mangaan er aanwezig zijn en kan variëren van bijna doorzichtig tot donker roze.

Rookkwarts

Het mineraal rookkwarts is een bruine tot zwarte variant van kwarts. Het ontstaat wanneer kwarts wordt vervuild door aluminium met een daarbij horende ioniserende straling. Morion is de naam voor de gitzwarte rookkwarts.

Alles over kwarts

Prasioliet

Prasioliet is misschien wel de minst bekende variant van kwarts, prasioliet is de groene variant. Net als bij citrien is prasioliet een hitte variant van amethist. Maar het is veel zeldzamer. Waar de meeste amethist oranje kleurt word er een enkeling groen. De naam betekend letterlijk ui-groen gekleurde steen. Prasioliet is mede door zijn zeldzaamheid een zeer geliefde edelsteen het word facet geslepen om tot het beste/duurste resultaat te komen.

Tot slot, Op het internet zijn natuurlijk heel veel specimens aangeboden, en er is dan ook een hele grote markt voor. Maar de mooiste stukken vind u natuurlijk bij Mineralen en Fossielen! Dit was weer het blog alles over kwarts of SiO2 tot volgende week!